आज गँठेमंगल
काठमाडौँ — नेवार समुदायले मंगलबार राक्षसी
स्वरूपमा घण्टाकर्ण दहन गर्दै गँठेमंगल मनाउँदै छन् । साउन कृष्ण चर्तुदशीका दिन यो पर्व मनाइन्छ । त्यसैले यसलाई घण्टाकर्ण चर्तुदशी पनि भनिन्छ । भूतप्रेत पन्छाउन घर सफा गर्दै घण्टाकर्णलाई दहन गर्ने चलन छ ।
दिनभर ठड्याइएको नर्कटले
बनेको गँठेमंगललाई घाम अस्ताएपछि नदीमा लगेर विर्सजन गरिन्छ । त्यस अगाडि छालीको चिराग समातेर तीनपल्ट परिक्रम गराइने चलन पनि छ ।
केही स्थानमा भने
विभिन्न स्थानका गँठेमंगललाई एकत्रित गरेर जलाउने चलन मात्र पनि छ । धान रोपेर सकिएपछि घरभित्रका दूषित
किटाणु भगाउन धुप बालेर धुवाँ पठाउने पनि गरिन्छ । यसबाट किटाणु भाग्ने विश्वास छ । परापूर्व कालमा नास्तिक व्यक्तिले कानमा घण्ट झुन्ड्याएको र उनको आतंकले धेरैलाई गाह्रो भएको उनलाई दहन गरिएको कठन पनि छ ।
यस्तै अर्को
किम्बदन्तीअनुसार ठूलो खानदानकी युवतीसँग प्रेममा परेका एक युवालाई समाजले
नस्विकारे बेवारिसे बनाइएको थियो । उनै युवाको मृत्यु सडकमै भएपछि दहन गरेको थियो ।
त्यसै हुनाले पछि परालको
मान्छे बनाई दहन गर्ने परम्परा चलेको पनि मानिन्छ । यस दिन घरको मूल ढोकामा भूतप्रेत र अन्य भयबाट जोगिन फलामको तीनखुट्टे
गाड्ने पनि गरिन्छ । यस्तै फलामको औंठी लगाउने चलन पनि छ । ज्यापू समुदायमा धान रोप्ने बेलामा आमन्त्रित शक्ति पन्छाएर पनि यो पर्व मनाउने गरिन्छ ।प्रकाशित : श्रावण १४, २०७६
०७:५४
