भीर मौरीको सिकार
खोटाङ — तिहारलगत्तै जिल्लाको उत्तरी कोपिलागढी
गाउँपालिकामा भीर मौरीको मह सिकार सुरु हुन्छ । वडा नम्बर १ फेदी र ७ सुंदेलमा भीर मौरीको मह
निकाल्नेहरुको घुइँचो लाग्छ ।
यहाँका भीरहरुमा भीरमौरीले लगाएको खुँदो
निकाल्न स्थानीय मात्र होइन अन्य ठाउँबाट मनोरञ्जन गर्न आउँछन् । स्थानीय
भूपेन्द्र कोयी राईका अनुसार सुङ्देलको देविखर्क,
दयालु हुबमा लगायतका सामुदायिक वन क्षेत्रमा
पर्ने धुरुखाम, ङजपु, पालाप्चु लगायतका दुई
दर्जन बढी भीरहरूमा भीर मौरीले मह लगाएको सुनाए । केपिलासगढी गाउँपालिका–१ फेदीका
विभिन्न सामुदायिक वनमा पर्ने भीरहरुमा पनि प्रशस्त भिर मौरीका मह पाइन्छन् ।
फेदीस्थित छिमालुङ सामुदायिक वन क्षेत्रको
महभीर, फलाटे, आभर, भस्मेतिम्माली, जरमहभिर, खोलाखर्क, कुइरेछाँगामहभीर लगायतका
भीरमा भीर मौरी बस्ने गरेका छन् । भीर मौरीले जडिबुटीबाट मह बनाउने भएकाले औषधीको
रुपमा सेवन गरिन्छ ।
डोरीको भर्याङ मार्फत भरमा पसेर मह निकालिन्छ
। डोरीकै सहारामा बाँसको थुम्से वा भुनेमा मह थापिन्छ । मह भरिएपछि डोरीकै सहारामा
भुँइमा झारिन्छ । मह निकाल्न मुख्य सिकारी बाहेक अन्य १० जना सहयोगी आवश्यकता पर्छ
। वर्षमा दुई पटक (मंसिर–पुस र बैशाख–जेठमा) मह निकाल्ने गरिन्छ । यसमध्ये
बैशाख–जेठको महले मात लाग्ने भएकाले त्यतिबेलाको मह बढी औषधिय गुण भएको मानिन्छ ।
त्यतिखेर जडिबुटी फुल्ने समय भएकाले त्यसबाट बनेको मह औषधिय गुणले भरिपूर्ण भएको
सुङ्देलका भूपेन्द्र कोयीको भनाई छ ।
केपिलासगढी गाउँपालिकाले भीरमाहुरी सिकार पर्यटन प्रवर्द्धनको
योजना बनाएको अध्यक्ष कृष्णकुमार राईले बताए । उनका अनुसार मुन्धुम् ट्रेलसँग यसको
सम्बन्ध विस्तार गरेर पर्यटन प्रवर्द्धनको योजना बनाइएको हो । अध्यक्ष राईले भीर
मौरी सिकार भ्रमण वर्ष २०२० लाई जोड्ने लक्ष्य लिइएको बताए ।
